Ware Herder, Filmmaker Johan David over zijn film over Mor Julius Yeshu Cicek
“ Ik heb Mor Julius Yeshu Çiçek eigenlijk nooit écht persoonlijk gesproken”, vertelt Johan David. „Toch kende ik hem al van jongs af aan. In 1998 was ik als kind aanwezig op een familiedag van Platform Aram in het Mor Ephrem-klooster te Glane. Het was een mooie en gezellige dag. Op een gegeven moment kwam de aartsbisschop even naar buiten. Hij hield een korte toespraak en gaf elk kind een kruisje. Dat kleine, eenvoudige gebaar maakte enorme indruk. Je voelde: deze man draagt iets groters dan zichzelf.”
Die ervaring bleef hangen. Toen Johan jaren later hoorde over het leven van deze bijzondere kerkvader, raakte hij geïnspireerd en voelde hij zich geroepen. “Zijn verhaal móést verteld worden en niet alleen voor onze eigen gemeenschap, maar voor iedereen die wil zien wat één mens met geloof, liefde en doorzettingsvermogen kan bereiken.”
Hoe vang je een reus in 85 minuten?
De grootste uitdaging, zegt Johan, was de omvang van het leven dat hij wilde portretteren. “Hoe vat je meer dan zes decennia toewijding, wijsheid, arbeid en passie samen in nog geen anderhalf uur? Er zijn maar weinig mensen die zó veelzijdig, succesvol en invloedrijk zijn geweest voor een hele gemeenschap. Je bent bijna bang iemand tekort te doen.”
De oplossing: een strikt feitelijke, chronologische opbouw met oog voor de belangrijkste perioden. “Ik wilde dat mensen die hem goed hebben gekend zich kunnen herkennen, en dat jongeren die hem nooit hebben meegemaakt hem écht leren kennen. Geen overdrijving, geen weglating, gewoon de waarheid en respectvol verteld.”
De herder van de ballingen
Wat veel kijkers verraste, is de enorme rol die Mor Julius Yeshu Cicek speelde voor de vluchtelingen die vanaf eind jaren zeventig naar Europa kwamen. “Ze kwamen aan zonder taal, zonder netwerk, vaak getraumatiseerd”, vertelt Johan. “En steeds weer klopten ze aan bij de aartsbisschop. Ons gemeenschap was verspreid over het hele land en raakten verdwaald. Hij hechtte veel waarde aan kerken stichten, omdat de kerk de gemeenschap onderdak kan bieden en bij elkaar kan verzamelen. Overal waar Arameeërs neerstreken, stond hij klaar om een huis van God te bouwen. Dat pionierswerk was enorm, maar werd lange tijd vooral mondeling doorverteld. In de film komt het eindelijk in beeld, met indringende getuigenissen.”
Tranen in de zaal
Vraag Johan naar de scène die hem het meest raakte, en hij hoeft niet lang na te denken. “Het moment vlak voor zijn overlijden. Je ziet een man die alles heeft gegeven en ook moeilijke tijden heeft gekend. Alles deed hij in het belang van zijn volk, zijn taal, zijn kerk en die tot het laatste ogenblik vrede uitstraalt. In de zaal zie je veel mensen een traantje laten vallen. Je vóélt gewoon wat levenslange toewijding betekent.”
Overweldigende reacties
De ontvangst overtreft alle verwachtingen. Twee uitverkochte zalen bij de première, een nominatie voor de Lokale Media Awards 2024, vertoningen voor studenten in Groningen en voor senioren in een verzorgingshuis en overal dezelfde warme reactie.
Vooral de verhalen uit de eigen gemeenschap raken Johan diep. “Tijdens de pauze kwamen een paar jongeren naar me toe rennen: ‘Wat een film! Dit is Hollywood-niveau, maar dan over ónze geschiedenis!’ Een jonge man vertelde dat hij werkloos was en moeilijke periode doormaakt, maar dat de film hem heeft opgeladen met nieuwe positieve energie. En een oudere man in Brussel zei: ‘De film heeft oude herinneringen bij mij weer naar boven gebracht. Jullie hebben hem precies zo neergezet als ik hem kende, waardig en onvergetelijk.’ Dat zijn momenten dat je weet: hier deden we het voor.”
Een boodschap voor nu
Met de film wil Johan David niet alleen het verleden eren, maar ook de jongere generatie inspireren. “Mor Julius heeft ons een erfgoed nagelaten van geloof, saamhorigheid en onverzettelijkheid. In een tijd waarin veel jongeren de binding met kerk en cultuur dreigen te verliezen, laat Ware Herder zien wat het waard is om daarvoor te staan.”
Zijn oproep is helder: “Bekijk de film. Niet alleen omdat hij mooi is, maar omdat hij je herinnert aan wie we zijn en waar we vandaan komen.”
Op zondag 23 november 2025 organiseren de vier Syrisch-orthodoxe kerken uit Amsterdam in samenwerking met Nisho Foundation een vertoning van de film Ware Herder, in De Omval te Diemen. Inloop: 16:00 uur. Aanvang om 16:30 uur.
Reacties
Een reactie posten